Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2018

Βαλκανική Ασφάλεια και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση / Balkan Security and European Integration


Βαλκανική Ασφάλεια και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση
120426 BALKAN SECURITY AND EUROPEAN INTEGRATION


Ακαδημαϊκό Έτος:                 2018-19
Ζ’εξάμηνο – Χειμερινό
Αίθουσα και ώρα:                  Β1, Τρίτη, 11 πμ-2 μμ
Διδάσκων:                              Δημήτρης Καιρίδης
                                                <keridis@panteion.gr>
Ώρες γραφείου:                     Τρίτη, 2-3 μμ, Γ10 ΔΕΣΚΟΙ

I. Περιγραφή του μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει το περιβάλλον ασφαλείας της σύγχρονης Βαλκανικής και τη θέση της περιοχής στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Το μάθημα εκκινεί από την κριτική συζήτηση του αντι-βαλκανικού στερεότυπου και της νεότερης ιστορίας της Βαλκανικής, από τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και μετά. Ο στόχος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τα προβλήματα εθνο-δόμησης και συγκρότησης νεωτερικών εθνικών κρατών ως γενεσιουργού αιτίας της βίας και της αστάθειας που ταλαιπωρεί την περιοχή. Για το σκοπό  αυτό παρουσιάζονται και αναλύονται σε βάθος δυο από τα πιο γνωστά προβλήματα ασφαλείας, το Γιουγκοσλαβικό και το Κυπριακό.
Στη συνέχεια, θα εξεταστεί η πρόσφατη προσφυγική κρίση και οι επιπτώσεις της στη σταθερότητα της περιοχής. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις επιδόσεις των βαλκανικών χωρών στην οικονομία, την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την επίλυση των διμερών διενέξεων καθώς και στις ευρωπαϊκές προοπτικές τους.

ΙΙ. Υποχρεώσεις
Πέρα από την τακτική παρακολούθηση του μαθήματος, ο τελικός βαθμός διαμορφώνεται από την γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Προαιρετικά, μπορεί να υποβληθεί και μία εργασία από κάθε φοιτητή/τρια έκτασης 5.000 λέξεων μαζί με τη βιβλιογραφία και τις υποσημειώσεις, με θέμα που θα έχει συμφωνηθεί με τον διδάσκοντα και η οποία θα αποτελεί το 25% του βαθμού.

III. Εγχειρίδια/Ύλη
Το βασικό εγχειρίδιο του μαθήματος είναι το βιβλίο του Δημήτρη Καιρίδη με τίτλο Εθνικισμός, Εθνοτικές Συγκρούσεις και Διεθνείς Σχέσεις στα Βαλκάνια: Θεωρία και Πράξη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης, και, συμπληρωματικά η συλλογή των Γιάννη Αρμακόλα και Θάνου Ντόκου Από τα Βαλκάνια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, επίσης από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης. Χρήσιμα, επίσης, είναι τα βιβλία: α) Mazower Mark, Τα Βαλκάνια, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη, 2002, το οποίο αποτελεί μια σύντομη ιστορική επισκόπηση της βαλκανικής ιστορίας και των βασικών αξόνων της, β) Ντόκος Θάνος & Φίλιππος Πιέρρος, επιμ., Τα Βαλκάνια μετά τον πόλεμο του Κοσυφοπεδίου, Αθήνα, Ι. Σιδέρης 2000, το οποίο παρουσιάζει τα ζητήματα ασφαλείας που απασχόλησαν με ένταση τα δυτικά Βαλκάνια κατά την κρίσιμη δεκαετία του 1990 και γ) Χάρης Μυλωνάς, Οικοδομώντας το Έθνος, Ομοεθνείς, Πρόσφυγες, Μειονότητες, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2016, το οποίο αποτελεί μια σημαντική επιστημονική συμβολή στη θεωρία και την πράξη του εθνικισμού, με επίκεντρο τα Βαλκάνια.
Επιπρόσθετα, στο keridis.blogspot.gr έχουν αναρτηθεί και μια σειρά άρθρων στα Αγγλικά που συνιστούν μια χρήσιμη βιβλιογραφία για όσους φοιτητές θέλουν να εμβαθύνουν και ταυτόχρονα αποτελούν τη βασική εξεταστέα ύλη για όλους τους αγγλόφωνους φοιτητές Erasmus.

IV. Εξετάσεις
Μια γραπτή εξέταση από δυο μέρη: το πρώτο μέρος περιλαμβάνει 2 ερωτήσεις ανάλυσης (essay questions), για να επιλέξετε τη μια. Οι ερωτήσεις αυτές είναι γνώσης και κρίσης. Το δεύτερο μέρος αποτελεί από 10 ερωτήσεις γνώσης πολλαπλής επιλογής (multiple choice) χωρίς δικαίωμα επιλογής.
Για τους Έλληνες φοιτητές η εξεταστέα ύλη περιλαμβάνει το βιβλίο του Δημήτρη Καιρίδη και τα άρθρα/κεφάλαια του οργανογράμματος που έχουν αναρτηθεί στο blogspot. Για τους αγγλόφωνους ξένους φοιτητές η εξεταστέα ύλη περιλαμβάνει τα άρθρα/κεφάλαια του οργανογράμματος που έχουν αναρτηθεί στο blogspot.

V. Πρόγραμμα διαλέξεων
1η Εβδομάδα
  • Εισαγωγή στις «σπουδές ασφαλείας»/στρατηγικές σπουδές
  • Η βαλκανική ασφάλεια ως υποσύστημα της ευρωπαϊκής
Ερωτήσεις:
  1. Τι εννοούμε με τον όρο «ασφάλεια», «σπουδές ασφαλείας»/«στρατηγικές σπουδές»;
  2. Πόσο αυτόνομη υπήρξε ιστορικά η «βαλκανική ασφάλεια» και πόσο επηρεάζεται από τους ευρύτερους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς;
Βιβλιογραφία
    1. Buzan Barry & Lene Hansen, The Evolution of International Security Studies, Ch. 1, 2, 6 & 7,
    2. Buzan Barry & Ole Waever, “The Balkans and Turkey”, Regions and Powers, The Structure of International Security, Ch. 12,
    3. Καιρίδης Δημήτρης, Κεφ. 3.

      2η Εβδομάδα
      • Εισαγωγή στον εθνικισμό και στις εθνοτικές συγκρούσεις
      • Το βαλκανικό πρόβλημα ασφάλειας ως πρόβλημα εθνοτικών συγκρούσεων
      Ερωτήσεις:
      1. Τι είναι ο εθνικισμός και πόσο πρόσφατος είναι;
      2. Ποιες είναι οι διαφορετικές προσεγγίσεις των εθνοτικών συγκρούσεων;
      Βιβλιογραφία
      1.      Καιρίδης Δημήτρης, Κεφ. 1 και 2.

      3η Εβδομάδα
               Αποδομώντας το στερεότυπο του «βαλκανισμού»
               Ξαναδιαβάζοντας τη νεότερη βαλκανική ιστορία
      Ερωτήσεις:
      1. Από τι αποτελείται το αντι-βαλκανικό στερεότυπο και τι εξυπηρετεί;
      2. Πόσο βίαια υπήρξαν τα Βαλκάνια στη νεότερη εποχή;
      Βιβλιογραφία
      1. Παπούλια Βασιλική, Από την Αυτοκρατορία στο Έθνος-Κράτος,
      2. Stavrianos Lefteris S., The Balkans since 1453,
      3. Deringil Selim, The Well-Protected Domains,
      4. Mazower Mark, Τα Βαλκάνια,
      5. Καιρίδης Δημήτρης, Κεφ. 3.
      και 5η Εβδομάδα
               Οι πόλεμοι για τη διαδοχή της Γιουγκοσλαβίας
               Η επιστροφή των Βαλκανίων και οι νέες διεθνοπολιτικές θεωρίες
      Ερωτήσεις:
      1. Γιατί διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία;
      2. Ποιος ο ρόλος του διεθνούς παράγοντα στη γιουγκοσλαβική τραγωδία;
      Βιβλιογραφία
      1. Bideleux Robert & Ian Jeffries, The Balkans - A post-communist history,
      2. Judt TonyΗ Ευρώπη μετά τον Πόλεμο, Κεφ. ΧΧ & ΧΧΙ,
      3. Woodward Susan L., Balkan Tragedy,
      4. Ramet Sabrina Petra, War in the Balkans,
      5. Burg Steven L. &S Paul S. Shoup, The War in Bosnia,
      6. Posen Barry R., The Security Dilemma and Ethnic Conflict,
      7. Thomas Robert, The Politics of Serbia in the 1990s,
      8. Vickers Miranda, Between Serb and Albanian - A History of Kosovo,
      9. Vickers Miranda & James Pettifer, Albania-From Anarchy to a Balkan Identity,
      10. Καιρίδης Δημήτρης, Κεφ.  4.

      6η και 7η Εβδομάδα
      • Το Κυπριακό πρόβλημα και οι διάφορες όψεις του
      • Το Κυπριακό ως μια «ιστορία χαμένων ευκαιριών»
      Ερωτήσεις:
      1. Ποιοι παράγοντες δημιούργησαν το Κυπριακό πρόβλημα;
      2. Ποια η σχέση του Κυπριακού με το «Ανατολικό Ζήτημα», την αποικιοκρατία, τον Ψυχρό Πόλεμο και τον εθνικισμό;
      3. Γιατί το Κυπριακό δεν υπήρξε μια «ιστορία χαμένων ευκαιριών»;
      Βιβλιογραφία:
      1. Χατζηβασιλείου Ευάνθης, Το Κυπριακό Ζήτημα, 1878-1960-Η συνταγματική πτυχή,
      2. Τερλεξής Πανταζής, Διπλωματία και Πολιτική του Κυπριακού-Ανατομία ενός λάθους,
      3. Παπαπολυβίου Πέτρος κ.α., επιμ., Το Κυπριακό και το Διεθνές Σύστημα, 1645-1974: Αναζητώντας θέση στον κόσμο,
      4. Hannay David, Cyprus - The Search for a Solution,
      5. Heraklides Alexis, The Cyprus Gordian Knot: An Intractable Ethnic Conflict
      6. Πρωτόπαπας Βασίλης, Εκλογική ιστορία της Κύπρου - Πολιτευτές, κόμματα και εκλογές στην Αγγλοκρατία 1878-1960, 
      7. Θρασυβούλου Μάριος, Ο Εθνικισμός των Ελληνοκυπρίων: Από την αποικιοκρατία στην Ανεξαρτησία,
      8. Στεφανίδης Ιωάννης, Εν ονόματι του έθνους - Πολιτική κουλτούρα, αλυτρωτισμός και αντιαμερικανισμός στη μεταπολεμική Ελλάδα, 1945-1967,
      9. Καιρίδης Δημήτρης, Κεφ. 5.

      8η Εβδομάδα
      Πόσο εθνοτικές είναι οι εθνοτικές συγκρούσεις; Ο εθνικισμός τότε και τώρα και η νέα Ευρώπη
      1. Judt TonyΗ Ευρώπη μετά τον Πόλεμο, Κεφ. ΧΧII,
      2. Gagnon V. P., Jr., Ethnic nationalism and International Conflict: The Case of Serbia,
      3. Καιρίδης Δημήτρης, Συμπεράσματα.

      9η και 10η Εβδομάδα
      Η προσφυγική κρίση και ο βαλκανικός διάδρομος
      UNHCR. 2018. Greece Fact sheet January 2018. Geneva: UNHCR.
      European Council. 2016. EU-Turkey Statement.
      Asylum Procedure in the Context of the EU-Turkey Statement. 2017. Greek Ministry of Migration Policy.
      EU-Turkey Statement Two Years On. 2018. European Commission.
      The EU-Turkey Deal: Explained. Helprefugees.Org.
      Lovett, Ashleigh, Claire Whelan, and Renata Rendón. 2017. “The Reality of the EU-Turkey Statement. Oxfam.Org.
      Action Aid, Care, NRC, IRC, IFRC, DRC, JRs, Greek Forum of Refugees, Save the Children, Solidarity Now, Oxfam, Translators Without Borders. 2016. “More Than Six Months Stranded – What Now?”.
      Keridis, Dimitris. 2018. The Migration/Refugee Crisis and the (Un/Re) Making of Europe: Risks and Challenges for Greece”. Uluslararasi iliskiler (International Relations) 15 (58), Summer 2018.
      Keridis, Dimitris. 2018. The Refugee/Immigration Crisis in Greece. Presentation.
      Phillips, David L., Dimitris Keridis, Ivan Damjanovski, Sašo Georgievski, Miltiadis Sarigiannidis, Zoran Ilievski, and Sotiris Serbos et al. 2016. Balkan Human Corridor. Ebook. New York: Institute for the Study of Human Rights.

      11η Εβδομάδα
      Οικονομικές και άλλες επιδόσεις των βαλκανικών χωρών
      Western Balkans to 2025: A brighter future or permanent marginalisation? An EUI Report
      EUI Country Reports (Albania, Bosnia, Bulgaria, FYROMacedonia, Montenegro, Romania and Serbia)

      12η Εβδομάδα
      Παρουσίαση επιλεγμένων εργασιών

      13η Εβδομάδα
      Η διεύρυνση της Ε.Ε. στα Βαλκάνια-Συμπεράσματα

      For Erasmus Students:

      120426 BALKAN SECURITY AND EUROPEAN INTEGRATION
      Fall Semester 2018
      Tuesday: 11 am- 2 pm
      B1, Panteion
      Dimitris Keridis
      keridis@panteion.gr
      Office hours: Tuesday, 2-3 pm
      Γ10 room (3rd floor), DESKOI

      The course examines the Balkan security landscape and the position of the region within the broader European security architecture. The point of departure is a discussion of the anti-Balkan stereotype and the dissolution of the Ottoman empire. The aim is to familiarize the students with the problems involved in nation and state-building and the violence produced by this process, with the help of two main case-studies: Yugoslavia and Cyprus. Later on, the course examines the  recent refugee crisis and its aftermath for regional stability. The performance of Balkan countries in the fields of economy, democracy, rule of law, corruption and their European prospects are also examined and analyzed.
      In addition to attending all lectures, students can submit a paper of up to 5,000 words for 50% of the final grade. A final written exam will take place at the end of the semester.
      Topics:
      1. Introduction to Security Studies and Balkan Security;
      2. Introduction to Nationalism and Ethnic Conflict;
      3. Re-reading Balkan history;
      4. The wars of Yugoslav succession;
      5. The Cyprus conflict;
      6. How ethnic is ethnic conflict?;
      7. The refugee crisis and the Balkan corridor;
      8. Economic and democratic performance of Balkan states;
      9. Presentation of selected student papers;
      10. EU Balkan enlargement and conclusions.

      Bibliography
      All reading material is in English and posted at keridis.blogspot.gr, check the titles in English in the bibliography in the Greek section of this syllabus above. In addition, foreign students are advised to read the book (if they can): Δημήτρης Καιρίδης, Εθνικισμός, Εθνοτικές Συγκρούσεις και Διεθνείς Σχέσεις στα Βαλκάνια: Θεωρία και Πράξη, Αθήνα, Ι. Σιδέρης, 2015.





      Read More

      Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2018

      What comes next after the referendum



      Read More

      Κυριακή, 1 Ιουλίου 2018

      Ο θρίαµβος Ερντογάν και η επόµενη µέρα στην Τουρκία


      Κάντε κλικ στην εικόνα
      για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο


      https://app.box.com/s/8v7ulb2x7m40pmqq7zeokafk85125vkk



      Read More

      Κυριακή, 24 Ιουνίου 2018

      Δ. Καιρίδης: «Η συµφωνία είναι κακή γιατί επιβεβαιώνει τον “µακεδονισµό”»


      Κάντε κλικ στην εικόνα
      για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο

      https://app.box.com/s/vuaj31ygvs401jlqgdcdreaylvd92auf



      Read More

      Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2018

      Δημήτρης Καιρίδης: Η λάθος συμφωνία


      Κάντε κλικ στην εικόνα
      για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο

      http://www.kathimerini.gr/969840/article/epikairothta/politikh/apoyh-h-la8os-symfwnia




      Read More

      Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

      Μακεδονικό: η λάθος υποχώρηση;


      https://app.box.com/s/tf1is4nasd3pr9gkvc5pti0m3q5xlbaw

      Read More

      Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

      Δημήτρης Καιρίδης: “Η Ελλάδα στον κόσμο – Μύθοι και αλήθειες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής (Κύπρος – Αιγαίο – Μακεδονικό)”


      Το δεύτερο σεμιναριακό μάθημα του Ανοικτού Πανεπιστημίου της Πολιτιστικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε με την εισήγηση του Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου, Δημήτρη Καιρίδη: "Η Ελλάδα στον κόσμο - Μύθοι και αλήθειες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής (Κύπρος - Αιγαίο - Μακεδονικό)".

      Έχει η Ελλάδα αποτελεσματική εξωτερική πολιτική; Είμαστε όντως το αγαπημένο παιδί της Δύσης όπως υποστηρίζει η τουρκική διπλωματία; Υπήρξε ιστορικά η Ελλάδα θύμα των ξένων δυνάμεων από ιδρύσεώς της; Είναι το κυπριακό ένα διεθνές πρόβλημα ή ένα πρόβλημα ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού;

      Σε όλες αυτές τις απορίες, που κρύβουν μέσα τους το ερωτηματικό "Μύθος ή Αλήθεια;", αλλά και σε άλλα πολλά ερωτήματα, από την έκβαση του Μακεδονικού και την ενδεχόμενη αλλαγή του καθορισμού των διεθνών υδάτων στο Αιγαίο, μέχρι τις εξελίξεις εν όψει των τουρκικών εκλογών, απάντησε ο Δημήτρης Καιρίδης, κρατώντας μέχρι το τέλος αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού που γέμισε το αμφιθέατρο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.

      Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Πρόεδρος της Πολιτιστικής Εταιρείας, Σταύρος Ανδρεάδης.






      Read More

      Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2018

      Ο Δημήτρης Καιρίδης στο Evening Report του Action24


      Κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα 
      για να μεταβείτε στο αρχείο εκπομπών.



      Read More